Συγκόμωση

Η κάλυψη γης αφορά το είδος φυτών τα οποία βρίσκονται στην έκταση, ενώ η συγκόμωση αφορά το ποσοστό της έκτασης που αυτά πραγματικά καλύπτουν, δηλαδή πόσο μεγάλη είναι η έκταση που καλύπτεται από δέντρα, χορτάρι, λαχανικά ή φυσικό λίπασμα.
Αυτό το στοιχείοπροσφέρει πιο συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με σημαντικές πτυχές που επηρεάζουν την ανάπτυξη των φυτών, όπως την ποσότητα φωτός που δέχονται τα φυτά, το πόσο υγρό μπορεί να είναι το έδαφος, τη σχετική θερμοκρασία που μπορείτε να αναμένετε και το πόσο γρήγορα ξηραίνεται η επιφάνεια του υγρού εδάφους.

Παρατήρηση και εκτίμηση της συγκόμωσης

Φανταστείτε ότι βλέπετε μια πανοραμική άποψη προκειμένου να εκτιμήσετε τον βαθμό στον οποίο οι διαφορετικές στρώσεις κάλυψης γης καλύπτουν το τμήμα γης του αισθητήρα σας. Θα μπορείτε έτσι να υπολογίσετε πρόχειρα την συνολική έκταση που καλύπτεται από κάθε στρώμα κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Η εκτίμηση όμως αυτή μπορεί να γίνει μόνο κατά προσέγγιση. Εάν καλλιεργείτε λαχανικά, γνωρίζετε ότι η πραγματική συγκόμωση -το ποσοστό του εδάφους που καλύπτεται από ένα φυτό -μπορεί να μεταβληθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια του έτους.

Η συγκόμωση εκτιμάται ξεχωριστά για κάθε κλάση κάλυψης γης (στρώση). Εάν η κάλυψη γης είναι σύνθετη, το οποίο σημαίνει ότι υπάρχουν δύο ή περισσότερα στοιχεία κάλυψης γης, αυτά μπορεί επίσης να αλληλοεπικαλύπτονται καθώς καλύπτουν το έδαφος. Για παράδειγμα, οι θάμνοι κάτω από δέντρα επικαλύπτονται κατά την κάλυψη του εδάφους. Το ίδιο ισχύει για το φυσικό λίπασμα κάτω από λαχανικά -σε πανοραμική άποψη, επίσης επικαλύπτεται ως προς την κάλυψη του εδάφους.

Για να εξοικειωθείτε με την έννοια της συγκόμωσης, μπορείτε, για παράδειγμα, να βγείτε έξω και να κοιτάξετε προς τα πάνω μέσα από ένα ρολό χαρτί (όρθιος, γονατιστός και ξαπλωμένος). Βλέπετε φύλλα ή κλαδιά; Εάν ναι, τότε στο σημείο στο οποίο στέκεστε υφίσταται συγκόμωση. Μπορείτε να κάνετε το ίδιο αντίστροφα και να παρατηρήσετε το έδαφος προκειμένου να καθορίσετε ποια φυτά καλύπτουν συγκεκριμένο σημείο. Αν παρατηρούσατε αρκετά σημεία σε ένα τμήμα γης (ένα «αντιπροσωπευτικό δείγμα»), θα μπορούσατε να συνεξετάσετε όλες τις μεμονωμένες παρατηρήσεις και να εκτιμήσετε τη συγκόμωση με βάση τις παρατηρήσεις αυτές. Αυτή τη μεθοδολογία ακολουθούν και οι επιστήμονες. Χρησιμοποιούν μεν πιο εξελιγμένα εργαλεία και ξεκάθαρη σχεδίαση δειγματοληψίας, ωστόσο η γενική ιδέα είναι η ίδια.

A person looking at the ground and then the sky through a rolled up paper tube
Estimating canopy cover   © Gerid Hager

Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε να εκτιμήσετε το ποσοστό συγκόμωσης για μικρότερα τμήματα γης, με οπτική εξέταση, από το έδαφος, χρησιμοποιώντας οπτικά βοηθήματα όπως αυτά ταδιαγράμματα. Κάθε εικόνα αντιπροσωπεύει κάποιο ποσοστό κάλυψης, όπως αυτή απεικονίζεται από πανοραμική άποψη, παρόμοια με τις διαστημικές φωτογραφίες ενός τμήματος γης. Ή, αντιστρόφως, σαν να κοιτάζετε από το έδαφος σε ακριβώς κατακόρυφη διεύθυνση.

Scale for assessing canopy cover © University of Dundee/GROW

Η ανθρώπινη οπτική γωνία, ωστόσο, είναι πάντα συγκεκριμένη. Επομένως, προκειμένου να εξασφαλίσουμε ικανοποιητική εκτίμηση και μάλιστα χωρίς ειδικά εργαλεία, είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσουμε ορισμένα τεχνάσματα.

  • Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε διαδικτυακές υπηρεσίες δορυφορικών εικόνων (διαδικτυακούς χάρτες που διαθέτουν επίπεδα φωτογραφιών) στον υπολογιστή ή στο smartphone, προκειμένου να αποκτήσετε μια πανοραμική άποψη. Βρείτε την τοποθεσία σας στοχάρτη και εξερευνήστε το τμήμα γης και την κάλυψή του. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στην περίπτωση πολύ μεγάλων τμημάτων γης με δέντρα ή θάμνους (π.χ. αμπελώνες ή οπωρώνες).
  • Μπορείτε επίσης να παρατηρήσετε τη σκιά στο έδαφος ώστε να αποκτήσετε καλύτερη εικόνα της συγκόμωσης των δέντρων και των θάμνων. Ωστόσο, το τέχνασμα αυτό είναι αποτελεσματικό μόνο όταν ο ήλιος βρίσκεται ψηλά (σε απότομη γωνία), ιδανικά ακριβώς πάνω από τα φυτά. Η σκιά μπορεί να είναι παραπλανητική εάν ο ήλιος πέφτει από χαμηλότερη γωνία, οπότε το τέχνασμα είναι πραγματικά αποτελεσματικό μόνο κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών γύρω στο μεσημέρι. Στην περίπτωση περιοχών κοντά στον ισημερινό, το τέχνασμα είναι αρκετά αποτελεσματικό γύρω στο μεσημέρι, καθόλη τη διάρκεια του χρόνου.
  • Μπορείτε να μετακινηθείτε σε μερικά διαφορετικά σημεία στο τμήμαγης που παρατηρείτε και να εξετάσετε τη συγκόμωση από διαφορετικές θέσεις. Αλλάζουν οι εκτιμήσεις σας ανάλογα με το πού στέκεστε; Αλλάζουν οι εκτιμήσεις σας ανάλογα με την ώρα της ημέρας που κάνετε τις παρατηρήσεις σας; Αν έχετε κάποιον φίλο μαζί σας, είναι οι εκτιμήσεις σας ίδιες;
  • Λάβετε επίσης υπόψη ότι οι άνθρωποι έχουν την τάση να υποεκτιμούν τη συγκόμωση όταν προσπαθούν να κάνουν ακριβείς εκτιμήσεις με το μάτι και μάλιστα για μεγαλύτερες εκτάσεις. Δεν σας ζητούμε ακριβή εκτίμηση, αλλά μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του εύρους της συγκόμωσης στην περίπτωσή σας. Ήδη αυτό συμβάλει στην εξάλειψη του ανθρωπίνου σφάλματος κατά τις εκτιμήσεις. Παρόλα αυτά, μπορείτε να σταθμίσετε την εκτίμησή σας και να επιχειρήσετε να λάβετε υπόψη το ενδεχόμενο ανθρώπινης μεροληψίας.

Πώς να χρησιμοποιείτε τα διαγράμματα

Για να καταλήξετε σε τελικό εύρος ποσοστού, εξαλείψτε πρώτα τις επιλογές που φαίνονται λιγότερο πιθανές. Στη συνέχεια, σταθμίστε τις άλλες επιλογές και καταλήξτε στην τελική κατά προσέγγιση εκτίμησή σας. Παρατηρήστε τα ακόλουθα παραδείγματα για να αποκτήσετε μια εικόνα του τρόπου εκτίμησης της συγκόμωσης.

Ελαιώνας

Δάσος με έλατα

Βοσκοτόπι

Αμπελώνας

Στην περίπτωση των αμπελώνων, είναι ορατό ένα επαναλαμβανόμενο και πολύ τακτικό μοτίβο: σειρά αμπελιών, χορτάρι, σειρά αμπελιών, χορτάρι, σειρά αμπελώνων, χορτάρι, κτλ. Σε αυτή την περίπτωση, μπορείτε να δοκιμάσετε να εκτιμήσετε τη συγκόμωση για κάποιο στοιχείο του μοτίβου (σειρά αμπελιών, χορτάρι) και να την επεκτείνετε σε ολόκληρο τον αμπελώνα. Αν παρατηρήσετε μια σειρά και την περιοχή με το χορτάρι, γίνεται αρκετά σαφές ότι τα αμπέλια καλύπτουν λιγότερο από το ένα τέταρτο της περιοχής, πιθανότατα ωστόσο περισσότερο από το 10%. Η εκτίμηση του ποσοστού κάλυψης για το χορτάρι θα είναι > 91% Στο παράδειγμα αυτό φαίνεται επίσης πώς η σκιά μπορεί να αποδειχθεί παραπλανητική ως οπτικό βοήθημα. Είναι φθινόπωρο και ο ήλιος έρχεται υπό χαμηλή γωνία, παράγοντας σκιασμένη περιοχή που είναι μεγαλύτερη από την κατακόρυφη κάλυψη πάνω από το έδαφος.

Τύπος και θέση του πρανούς >

Updated on 15th November 2018

Related Articles